Mưa Trái Mùa

Đêm qua đi ngủ sớm, tôi mơ thấy Vũng Tàu đổ mưa. Cơn mưa đổ rào lên mái tôn ầm ầm như mưa giông, cái nóng bất chợt từ chiều đến tối muộn bị cuốn bay. Lòng tôi thấy yên ả lạ, không có bồn chồn, cồn cào, vui vẻ, đắn đo hay chi chi nữa; chỉ có ‘tự do’. Tôi thấy nước ngoài trời trôi về phía cống, nước tụ lại hai bên đường, lá cây không chịu nổi sức bền của mưa rơi lả tả. Dòng nước trôi ra từ ống dẫn nước men theo bức tường chảy xuống, tràn ra mặt đường bê tông, mái tôn trên đầu nước nhỏ tong tong. Đèn đường chiếu lên màn đêm trong vắt, nhìn kỹ sẽ thấy nước mưa bị đèn hắt vàng làm lộ bóng, đường vắng tanh, nhà dân đã tắt điện, lặng như tờ. Chắc có không ít hộ nhà bị tiếng mưa rơi đánh thức. Còn tôi thì đang tan xuống lòng đường.

Sáng mở mắt, trời còn sớm, mùi buổi sớm trong veo, có tiếng mưa trên nóc. Tôi nghĩ nghĩ không biết tiếng mái tôn lộp độp đêm qua là mơ hay thật. Trưa nóng tôi ra ngoài cửa hàng ngồi một lúc, cái oi ả của ngày hôm qua như đã trôi đâu mất. Nhà đối diện bận rộn dọn hàng bánh mỳ nướng muối ớt, chú kéo cái sạp bị kẹt vào nhánh cây chìa ra, loay hoay mất một lúc mùi khói nướng bay lên, chị con gái mới bắt đầu mở hàng.

Cả khu phố có mỗi cái cây của nhà bán gỏi cuốn nằm chổng trơ trên vỉa hè, treo tấm biển “xe ôm” bạc nắng, phía trước phía sau đặt mấy cái ghế nhựa có chân trụ cong vòng cho mọi người tán dóc. Trời không một ngọn gió mà không khí vẫn trong trẻo lạ thường, không thừa ra một hạt bụi, đường nhựa cũng đậm hơn một tông màu. Không biết đêm qua trời đã đổ mưa bao lâu, chắc là có từng dừng lại giữa khuya giữa sớm. Mẹ tôi lẩm bẩm, “Sao mưa lại trái mùa thế này” rồi quay sang tôi hỏi: “Có biết phân biệt mùa mưa mùa nắng không đấy?”

Tôi: “…”

Đêm hôm trước trời cũng bất chợt mưa giữa khuya mà không ai nhớ.

Lúc tôi còn quấn lấy chăn thiu thiu ngủ trong góc, mẹ lay tôi dậy, dặn “Mẹ mua bún bò Huế kìa, bé dậy ăn đi.” Tôi lim dim “Ừmm vâng” rồi nhắm mắt bất tỉnh. Mẹ lăn ra nằm bên cạnh. Lúc đó tiếng mưa còn tông tông trên mái nhà, tôi nghĩ, thật thoải mái, giống như ai đang à ơi câu hò hát ru. Gần mười giờ sáng tôi mới tỉnh hẳn, có thấy mẹ nằm bên cạnh bao giờ. Bịch bún mẹ để trên thùng bia cạnh bếp, còn hơi ấm nhưng sắp nguội rồi.

2017, Chào Em!

Câu nói đầu tiên tôi nghe đầu năm 2017 là, “Trang, mày còn nhớ tao không?” Tất nhiên là không, tao còn chưa thức dậy.

Nhận điện thoại từ một người bạn đã lâu không gặp khiến tôi vui lạ lạ. Tôi nghĩ, năm nay hẳn sẽ có nhiều điều bất ngờ đang chờ mình phía trước: những cuộc hội ngộ, những thử thách mới, những đêm bận bịu đến mất ngủ, những buổi sáng bình yên và những ngày chiều chộn rộn; tôi thèm được bận, được “mệt đến ngẩn người”.

“Không còn nữa những ngày gian khó
Không còn nữa buồn lo giấu đi trong lòng
Ta được sống thêm một lần nữa, tựa như giấc mơ.

Khi người đến ân cần yêu thương
Ta được thấy ngày mai sáng tươi muôn màu
Ta được sống bên trời thơm ngát, đẹp như giấc mơ.”

Tôi không mong được sống ngày “không còn nữa những gian khó”, tôi muốn được sống hết mình bằng tất cả vốn liếng của bản thân – kiến thức, năng lượng, niềm tin, và một cái đầu luôn tỉnh táo. Tôi không mong cuộc sống đẹp như một giấc mơ, tôi chỉ muốn sống đẹp như những giấc mơ mà mình không thể nhớ. Tôi mong không phải đi cất buồn lo một mình. Tôi mong tìm được một nửa linh hồn, một người lạ hóa quen, biết ôm tôi thật lâu mỗi khi buồn phiền. Một người yêu tôi và để tôi yêu.

Hình như tôi đi đến hết giới hạn cô đơn rồi, nhưng Mr. Right anh ở đâu, sao anh không tới.

Tôi đã có một năm 2016 trầm lặng, buồn và nhạt như shots Blue Mountain của Helsinki. Nhưng nó ngấm rất lâu, rất sâu. Nó khiến tôi nhận ra cuộc sống của mình không còn ở đó. Tôi cần được bay nhảy, được vùng vẫy, được tôi rèn và mài mòn bằng những điều chỉ có thể học bằng tuổi trẻ.

So I was on that plane home; get ready for new challenges, new trials, new paths, new life.

Đêm chuyển năm trở về nằm bên cạnh mẹ, tôi nghĩ mình đã nhìn thấy điều gì phía trước. Cuối năm 2017, tôi sẽ gật đầu mỉm cười, tự hào vì những gì bản thân đã đạt được, vì những con người đã luôn sát cánh bên tôi như 2016 đã từng.

Và tôi sẽ tiếp tục chờ Mr.Right cầm bản đồ tìm đến,
trong chiếc áo thun trắng vào một ngày nắng rất trong.

Raindrops Keep Fallin’ On My Head

Tôi nhớ nắng.

Cái ánh nắng nhạt nhòa và hong hanh chỉ ở Phần mới có. Cái nắng nhẹ nhàng và trầm lặng trên những cung đường vàng. Tôi có cả một bầu trời đầy nắng ở Việt Nam, nhưng tôi nhớ nắng.

Tám tháng trước, điều khiến tôi vui vẻ nhất khi tỉnh giấc là buổi sáng có nắng. Điều khiến tôi thấy được an ủi nhất là buổi chiều được ngắm nắng hoàng hôn. Khi đó bầu trời Helsinki luôn cao xanh vời vợi. Khi nhìn lên trời, gió sẽ thổi qua mái tóc. Tôi ngẩng đầu rất cao để nhìn em, tựa như chẳng có buồn phiền nào cao hơn nó cả.

Có lần tôi vô cùng buồn phiền trên xe buýt, cảm thấy ngột ngạt và bí bách như người thiếu oxi. Rồi tôi khóc ngất trên đường về nhà khi trời vừa đổ nắng. Từ khi cụ mất đi, tôi nghĩ mình đang bị giam cầm trong bầu trời mà bản thân không thể chạy thoát. Tôi đóng cửa bản thân suốt những tháng sau đó, lòng tôi rất trống trải, và tôi nhận ra quanh mình có rất nhiều người cô đơn, tôi là một trong số đó. Bước trên đường về nhà vào những ngày nắng, tôi thường bật khóc giữa trời, tưởng như chỉ có bầu trời mới hiểu được nỗi buồn dài rộng của con người ở dưới này vậy. Tôi không yêu ai, không có ai làm điểm tựa, tôi chỉ muốn khóc dưới bầu trời đầy nắng. Khi ngửa mặt lên trời và đưa tay che mắt, tôi nghĩ cụ sẽ tìm được tôi ở nơi xa xôi này.

Mỗi lần lòng buồn ghê gớm, tôi phải ‘refill’ với ‘positive energy’. Lần này tôi hết muốn nghe Bob Marley với “Three Little Birds”. Tôi thèm Dean Martin hay Frank Sinatra với chất giọng cực trầm đầy an ủi, sau cảm thấy B.J.Thomas cũng không tồi, nhưng vẫn quyết chọn Dean Martin vì mê mệt bản “La Vie En Rose” của người ấy. Tôi auto play một bài nhiều đến nỗi cô bạn hàng xóm phải chạy sang hỏi thăm, “Trang, mày ổn chứ?”

Sau đó, mùa đông đến, nắng ít hơn, tôi bị u uất. Tôi nhận ra mình phải về nhà, phải tạm biệt Helsinki. Tôi nghĩ tôi sẽ rất nhớ em (Nắng), nhưng tôi phải trở về. Tôi phải đi tìm ánh nắng của riêng tôi.

So I was on that plane home.

“Because I’m free, nothing’s worrying me.”

Độc thân không cô đơn

Mẹ tôi luôn bảo con gái có ai không phải lấy chồng, đi làm dâu mới biết viết ngược chữ “khổ”. Nhà tôi có quan niệm phụ nữ phải tam tòng tứ đức, công dung ngôn hạnh, bếp núc giỏi giang… nhưng chẳng cầu kỳ gì về người đàn ông hết cả! Tôi nghĩ, “nhà” thì phải do hai bàn tay vun đắp, hai người hai nghĩa vụ, hai quyền lợi bình đẳng như nhau; hai người hai trái tim vàng sống trong mái lầu son, chứ không phải là túp lều tranh để sau này nuôi con, con cũng khổ. Lúc còn trẻ thì sự nghiệp đi đầu, tình duyên có cưỡng cầu cũng chưa chắc đến, có hợp sẽ có tan, cứ từ từ mà quen, không việc gì phải vội.

Nói với mẹ quan điểm của mình, mẹ tôi tức ngất, nhưng không phải không đồng tình. Mẹ làm dâu mười năm rất khổ, xa xứ xa quê mà lại lấy sai người. Vậy nên tôi luôn nghĩ yêu đương là chuyện của mình, còn kết hôn là chuyện của họ [hàng]. Suy cho cùng thì kết hôn cũng chỉ là một tờ giấy, lúc ly hôn phải cầm thêm mấy tờ nữa không chừng.

Tôi không quan tâm. Không gặp đúng người, không gả. Ba mươi năm chưa phải là dài. Độc thân nhưng đâu có cô đơn.

Bệnh ung thư

Ông bà mình có câu: “Yêu cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi.” Nói nôm na không vân hoa là “Không yêu không thương thì chẳng ai bỏ công ra càu nhàu làm người nghe người ta buồn phiền cả.” Cha mẹ ai cũng thế. Nhưng cứ thế mãi thì không hay, nhất là khi mấy đứa trẻ vừa phải gặm nhấm ăn mòn, tự mình vượt qua cái “Khủng hoảng đầu đời” (Quarter-life crisis), vừa nghe la nghe mắng.

Ở Tây hay ở Ta thì ai trong cái lứa sắp tốt nghiệp hoặc đang thất nghiệp sau tốt nghiệp đều có cái buồn phiền về đủ loại vấn đề vẩn vơ từ đâu tới: việc tốt nghiệp, thất nghiệp, sức khỏe, công việc, tình trạng tình yêu đáng báo động, đến việc gia đình họ hàng thúc giục kết hôn xem tai xem mắt. Thước đo tự tin của các bạn thì cứ tuột dần dần, “hùng tâm tráng chí” gì gì cũng xịt.

Đâu cũng thế, “Ở xa thì chuyện mình là việc của mình, còn về nhà thì chuyện mình là chuyện của cả họ.” Ngắn gọn, trần trụi là nếu không muốn tự tử vì nhàn rỗi thì người ta phải có cái chuyện “bao đồng.” Người đi ra nói với một câu, người đi vào lại thêm một sự, cha mẹ nhịn không được cũng góp một câu. Như bạn bè mình ít có ai được nghe các bậc phu huynh hỏi han, nỉ non trò chuyện. Ít, chứ không phải là không có, hoặc đã từng có rồi; cứ ở cách người nhà mấy ngàn cây số là được, như câu “Xa thơm gần thối” đó mà.

Tuy rằng sống trên đời sẽ có lúc muộn phiền, nhưng không gì buồn bằng cái sự đau lòng do chính người mình thương yêu mang đến. Khi yêu thương ai đó thì mình cũng cho họ cái quyền được làm mình tổn thương. Khi bị tổn thương thì con nhím xù lông, con rùa chui vào vỏ, còn con người thì đóng cửa khép mình tự bảo vệ bản thân. Nên các quý vị phụ huynh chuẩn bị lên dây cót mắng mỏ con em mình, vì tốt cho nó hay cho người ngoài nhìn, thì xin hoãn lại một phút để hít vào, thở ra; nghĩ coi mình là nó thì vì sao mình lại thế; nó đang nghĩ gì sợ gì ấm ức cái gì. Hãy sống tình cảm với con em mình nhiều thêm vài chút chứ đừng để chúng mang tâm lý sợ yêu, sợ thất bại, sợ kết hôn (trước khi quá muộn). Quý vị có nhiều kinh nghiệm sống hơn chúng con, quý vị hiểu hơn cái băn khoăn buồn bã của tuổi 20s; còn chúng con có thế giới quan khác biệt nhiều hơn cái thời của cha mẹ, có thể cúi đầu lắng nghe sự chỉ trích của cha mẹ, nhưng không thể thoát khỏi sự tự ti, ấm ức từ trong lòng.

Còn nếu quý vị vì người đời nói chuyện mà mắng mỏ con cái cho sướng mồm (hay để giải tỏa tâm trạng), thì hy vọng các cô các bác cân nhắc việc tìm đến một bác sỹ tâm lý uy tín cho con. Gãy tay gãy chân thì sẽ khỏi, nhưng nó sống sao được với cái bệnh “Ung thư tinh thần”?

Blogger treo ngược cành cây

Hôm nay tình cờ vào blog của một người quen, đã lỡ đặt một chân trong cửa rồi chẳng lẽ lại quay mông bỏ chạy. Blog anh ta không khóa, hoặc đã khóa riêng những chuyện cơ mật rất tiêng tư – giống như một bộ phim chẳng bao giờ phát hành mà chỉ demo trailers dài kỳ tùy tâm trạng. Blog của anh (nếu không nhầm anh ấy có lẽ hơn mình chục tuổi nhưng tôi thì cứ ngỡ anh chàng này mới đâu đó 26 mùa thu) viết về rất nhiều thứ, về âm nhạc, lối sống, tâm tư, suy nghĩ vả cả những niềm riêng. Anh có thế giới của mình và biết cách sống một mình đầy thi vị. Anh viết rất thật và rất chật, chất hơn cả đường kẹt xe trên phố Sài Gòn. Có lẽ vì không muốn người ta nhìn thấu hết nội tâm của mình mà anh giấu nhẹm phần ‘Category’ đi mất. Tôi dạ tự bảo lòng, sự riêng tư cũng cần được tôn trọng.

Đọc blog của anh thì thấy anh có cả một gia tài đồ sộ – về tinh thần, quan niệm sống và thế giới quan cộp mác ‘Của anh’. Anh có giá trị quan, anh không giống bất kỳ ai và không muốn sống như ai. Anh là anh, là đủ. Tôi không dám phân tích anh hay nói ‘về anh như thật’; tôi chỉ nghĩ mình đã tìm được rồi, người như anh thật sự tồn tại. Một tâm hồn đồng điệu, một người sẽ cười khi tôi kể chuyện, người yên lặng ngồi với tôi hàng giờ. Người cùng tôi du lịch ở quán cà phê, pub, có khi sẽ để mặc tôi giận lẫy không chừng; người khiến tôi an tâm uống vài ly whiskey bên cạnh, khóc với anh, dựa dẫm anh, và đôi khi được làm chỗ dựa của anh; chúng tôi sẽ thích hưởng thụ sự chậm chạp của nhau; và anh sẽ khiến tôi yêu mùi khói thuốc mà bản thân luôn ghét cay ghét đắng – Chậm một chút, nhầm hàng rồi. Tôi đang kể về Mr. Right của mình. Người như anh hẳn đã là một ‘fulltime lover’ của một cô nàng nào đó, còn tôi thì muốn có một tri kỷ như anh [nhưng chắc gì người ta đã cần]. Có thể anh ta chỉ thích hưởng thụ những khoảng trống một mình – chứ tội gì phải lao đao vì gái [hay trai]. Còn Mr. Right của tôi vẫn đang lạc đường ở phương trời nào đó.

Để tôi ba hoa về mẫu hình của mình thì hàng giờ cũng không đủ, mà chẳng phải là tôi ‘fall for him at the first words’ gì cam. Tôi thấy nếu cuộc đời ưu ái cho tôi gặp người thật, chắc bản thân sẽ không thể kìm lòng mà dong dài bắt chuyện, chỉ mong không bị người ta lạnh lùng vì lòng dạ phàm tục.

Tôi đã nghĩ – bạn gái, người yêu, và nhất là vợ của anh sẽ là người hạnh phúc nhất thế giới, miễn là khi thế giới ấy có anh. Còn tôi, tôi với tình yêu có rất nhiều định kiến. Chỉ mong gặp đúng người, chung thủy; vui thì cười, buồn thì phụng phịu, cùng nắm tay nhau đi vài đoạn đường đời khi còn đủ chân thành.

Tôi chưa bao giờ tin vào tình yêu,
với thế giới này đó là điều xa xỉ.

Passenger ở Helsinki

Tháng Mười năm 2016, tôi có tranh thủ đi concert của Passenger ở Helsinki. Cho đến khi về nhà ngả đầu lên gối, mũi tôi vẫn cay cay vì những lời chia sẻ của anh giữa hội trường gần một nghìn người đủ màu da sắc tộc.

Passenger là nghệ danh của ca sỹ, nhạc sỹ người Anh Michael David Rosenberg. Cả show diễn buổi tối hôm ấy anh cứ dùng cái tên Micheal rất bình thường của mình để trò chuyện với khán giả. Và sau buổi tối ngày hôm đó, cái tên Micheal chẳng còn tầm thường đối với người hâm mộ anh.

Anh đã dùng nửa cuộc đời của mình để busking (lưu diễn đường phố) trên khắp nước Anh, kể cả khi cái tên Passenger và “Let her go” đã in sâu trong lòng khán giả. Trong một lần busking ở góc phố vắng người trên đất Ý, Micheal gặp một người đàn ông đứng tuổi. Ông có dáng người đậm, cả linh hồn của ông toát lên một sự bi thương kỳ lạ. Khi Micheal hát, ông ngồi bên đường lắng nghe. Ông cúi đầu, vùi mặt vào gối, và cứ ngồi bất động trong tư thế đấy suốt một tiếng đồng hồ. Micheal lúc đó chột dạ, nghĩ, “Ông ấy chết rồi chăng? Did my music just kill a man?”

Micheal dừng hát, anh bước qua và đặt một tay lên vai người đàn ông. Khi ông ta ngước mắt nhìn lên, Micheal nhìn thấy ở người đàn ông chất đầy nỗi đau và nước mắt. Sau vài câu mở đầu, ông ta bảo Micheal, “Chàng trai, âm nhạc của cậu khiến tôi nhớ đến người vợ quá cố.” Họ hẹn nhau sẽ cùng đi du lịch qua 12 nước sau khi nghỉ hưu. Nhưng vì cơ sự riêng của mỗi người, cuộc hẹn bị trì hoãn. Cho đến khi họ sẵn sàng hoàn thành chuyến đi của mình, vé máy bay và phòng sạn đã đặt xong; người vợ bị chuẩn đoán ung thư giai đoạn cuối. Bệnh tình của bà biến chuyển nhanh đến nỗi, họ đã không thể thực hiện giao ước đó. Một tháng sau khi bà mất, ông quyết định một mình hoàn thành hành trình đấy, tin rằng bà vẫn đang đồng hành với ông.

Sau sự kiện đấy, anh quay về khách sạn, viết một ca khúc về chuyện kia. Nhưng nó quá ngắn để làm thành một bài hát hoàn chỉnh, anh quyết tâm đi tìm một câu chuyện khác.

Một buổi chiều ở Đức vào nửa năm sau đó, anh ngồi sáng tác nhạc trong phòng lounge của khách sạn. Một người phụ nữ muốn mời anh một ly rượu. Anh thấy bà khóc nên hai người ngồi lại trò chuyện. “I [his music] made women cried all the time so that’s not anything unusual” (“Âm nhạc của tôi khiến phụ nữ khóc suốt, điều đó chẳng lạ lẫm gì cho cam”), anh nói. Sau cuộc trò chuyện với người phụ nữ nọ, anh trở về phòng, viết nốt bài hát dở dang. Anh kể, người phụ nữ và vị hôn phu yêu nhau mười năm, có với nhau một mụn con, và họ sắp kết hôn. Điều gì đó đã xảy ra, người đàn ông thay lòng và đến với một cô nàng trẻ hơn bà mười tuổi. Bà đã bỏ tất cả để đi tìm thế giới của mình. Và bà đã bước vào âm nhạc của anh.

Đây là bài hát buồn nhất tôi nghe trong cả buổi tối, mặc dù nhạc của Passenger chẳng vui vẻ gì cho cam. Khi kết thúc buổi diễn, cả khán phòng hô hào “Encore Encore” khiến cả band không nhịn được phải bước ra hát tiếp. Micheal nhấp vài ngụm Whiskey trên sân khấu, ánh đèn le lói chớp tắt không thấy rõ người. Anh nói, “Bài hát đó chắc sẽ không ra mắt, đây là bí mật của họ, của tôi, và của các bạn [những người có mặt trong hội trường ngày hôm này].”

Có rất nhiều bài hát hay trong album mới của anh, “Young as the morning, Old as the sea”, nhưng người ta chỉ nhớ đến “Let her go” (not “Let it go” by the way) xưa hơn cả cũ. Micheal nói, có những bài anh mất cả một năm để sáng tác, có những bài chỉ vỏn vẹn hết 45 phút cuộc đời, như “Let her go” chẳng hạn, và anh chưa từng nghĩ rằng nó sẽ thay đổi cuộc sống của anh. Anh đã từng sợ hãi, từng thất bại, từng gục ngã, và ‘từ bỏ’ đã từng hiện hữu trong suy nghĩ của anh. “But I’ve never done that. When I saw people quietly wipe out their tears off the stage, I felt my heart beats, somebody is listening to my music, to my soul.”

Chạy Trời Không Khỏi Nắng

Khi viết những dòng này, tôi nhận ra một điều: Ai trong đời này cũng đều trải qua dăm ba cái khủng hoảng. Không lớn thì cũng là cực lớn; những cái khủng hoảng thay đổi nhân sinh quan và nhận thức của một người, và dù bạn có là ai thì cũng “chạy trời không khỏi nắng.” Trong tương lai, sẽ có nhiều việc khiến bạn phải e dè, khiến ý chí của bạn bị thử thách, sợ hãi, và băn khoăn – nhưng đừng chùn bước.

Năm đầu vừa vào đại học, tôi đã chuẩn bị cho cái khủng hoảng đầu tiên trong đời mình – khủng hoảng hậu tốt nghiệp. Ra trường: không việc làm, không quan hệ, không người thân, không bè bạn – thể nào tôi cũng bị cuộc đời dập cho giòn giã; vậy nên tôi nghĩ sao mình không chuẩn bị từ sớm hơn đi. Thế nên năm một tôi cặm cụi gom từng tín chỉ; năm hai năm ba du lịch, thực tập, exchange; năm tư thì bắt đầu xông xáo vào đời tập làm sinh viên thất nghiệp. Các vấn đề vớ vẩn mà mọi người trưởng thành phải trải qua trở thành áp lực của kẻ mới chập chững vào đời, từ khủng hoảng tài chính, mối quan hệ cá nhân, định hướng nghề nghiệp, cho đến ước mơ, gia đình, tình cảm; tự tôn và tự tin của tôi bị cuộc đời say mê đẽo gọt, tự tôi phải vớt vát từng mẩu vương vãi trong lòng rồi tự nhắc mình phải “fake it till I make it.” Lúc đó dù tôi không kể mẹ nghe về tâm sự trong lòng, nhưng mẹ tôi nói, “Đừng lo, mẹ của con giỏi lắm.” Tôi bật cười bật khóc ngon lành, rồi trải qua cái khủng hoảng đầu tiên ở tuổi hăm hai rực rỡ.

Trong sáu tháng viết luận văn, tôi chuyển lên thủ đô, mỗi tối tôi đều ôm bàn xin việc, học thêm kỹ năng, đi bán thời gian, sửa luận văn, viết CV, lại nộp đơn xin việc. Giữa những chọn lựa, mục tiêu, say mê, nhiệt thành và chục trăm cái email từ chối; lòng tin của tôi bị nứt, bị đục, bị xói mòn, rồi thoái hóa, cứ như từng khúc thịt bị phân hủy dần rồi rơi ra từng mẩu. Hàng chục ngàn chữ trong bài luận văn gần như là thứ duy nhất khiến tôi cảm thấy mình đang tiến lên phía trước, nhưng điều đó không giúp tôi ngăn những đêm mất ngủ quay trở lại và những suy nghĩ không buồn ngừng trôi. Trong những ngày ấy, tôi bừng tỉnh khỏi thế giới ngây thơ. Nếu bạn hỏi lúc nào thì người ta thực sự lớn, thì tôi trả lời rằng, đó là lúc cả thể xác và tinh thần đều không cho phép mình mua thêm một thanh kẹo, bụng bảo dạ cấm nạp thêm đường; sự tự tin thì tỉ lệ nghịch với số lượng email xin việc từ chối, bối rối và thất vọng. Nhưng tôi không phải là người duy nhất trải qua thời gian đó, bạn cũng không, hàng trăm sinh viên mới ra trường ngoài kia cũng thế. Vì áp lực mà tôi lăn ra ốm nhẹ, lúc đó không có ai bên cạnh, tôi dạ tự bảo lòng, “Tủi thân thì tủi thân, chứ đừng rơi nước mắt.” Cuộc đời đang dạy mình cách để sống tự tin, đường hoàng và kiên cường như mẹ. Còn cái khủng hoảng tuổi hai hai của tôi không phải là sự thiếu thốn về vật chất, mà là mảnh đất ở trong lòng.

Có ai còn nhớ ngày bé khi nằm vắt chân lên trần nhà, khoác lác ba hoa với lũ bạn thân về tương lai trong tưởng tượng? Miệng mồm đứa nào cũng mạnh dạn và vô lo, những ngày mà lũ trẻ con bọn mình còn đang háo hức và tự tin hết sức. Đùng một cái, tôi nhận ra mình không còn nằm nhìn trần nhà và nói về tương lai nữa. Tôi lai vãng ở những quán cà phê và trầm mặc như một cụ bà, thoải mái với sự đơn độc của việc ngồi tĩnh lặng một mình. Gặp bạn gặp bè thì tranh nhau than thở về những kế hoạch dang dở, chuyến du lịch chưa lăn và những chật vật đời thường của thời sinh viên thất nghiệp. Chúng tôi tán dóc, trầm mặc, ba hoa, ca thán, cười đùa, buồn bực. Thứ gì cũng có, chỉ thiếu có việc hào hứng nói đến tương lai. Dường như người ta thoát ra khỏi cái xác trẻ con bằng việc quên đi cách sống vô tư, còn vô tư là đặc quyền chỉ trẻ con mới có.

Bạn tôi đặt chuyến bay tháng Năm về Việt Nam. Tháng Tư, tôi đón nó về nhà ăn buổi tiệc chia tay. Từ ngày chuyển lên thủ đô đến giờ, chưa ngày nào nhiều chuyện cũ được lăn dài và tiếng cười lại tràn đầy đến thế. Chúng tôi nói chuyện trên trời dưới đất, nói liến thoắn, nói bạc cả thời gian, nói hết chuyện hay đến chuyện dở. Cái sự chia xa không rõ ngày hẹn khiến người ta rưng rưng nước mắt, như có kiến bò trong lòng, không nỡ để nhau đi. Cái kỷ niệm và hội bạn bè đúng là điều khó hiểu.

Anh H sụt hẳn mười bốn ký kể từ khi chuyển lên thủ đô. Hơn một năm rồi chúng tôi mới gặp lại. Thằng T thì vẫn đen nhẻm. Thằng C thì nuôi một cái đầu tóc tai lổm nhổm. Người học xong ba năm kinh tế thì tìm thấy ước mơ, đi làm đầu bếp. Đứa chuyên tâm theo ngành học thì tất bật part-time, tiến sĩ, hoặc chuyển ngành sang đến IT. Gặp gỡ nhau vài năm, rồi lại xa nhau vài năm nữa. Cái thế giới sinh viên và cuộc đời đâu có đơn giản, khi xa nhau không biết sóng gió gì đã thay đổi nó rồi. Ai cũng bận toan tính những chuyện riêng. Chẳng ai biết con đường sau này dài rộng thế nào, chỉ biết trên đường tìm kiếm mục tiêu, ai cũng có vài lần bước hụt. Nhưng rồi có làm sao, ở đời người khóc người cười; có ai nào khóc một đời, có người nào cười một kiếp. Chẳng thà xông xáo một cách vụng về còn hơn là không làm gì cả.

Nói ba hoa, nghĩ chơi chơi như thế thôi thì tôi giỏi lắm. Chứ không ít ngày rong ruổi trên đường về, tôi trôi nổi trên dăm ba tuyến buýt nội thành dằng dặc và gặp chục trăm người chưa từng gặp mặt; tôi trở thành nhà tư tưởng nửa vời, cũng có đôi lần gục đầu làm con rùa rụt cổ. Tôi đóng cửa bản thân, miễn tiếp khách. Có vài ngày cùng cuộc đời hờn giận là chỉ muốn bỏ đi, kệ đi, biến mất đi. Cứ vô trách nhiệm đi trốn khỏi thế gian, rồi mặc cả ỉ ôi với bản thân nhưng chẳng có bao giờ làm thật. Hết hờn ngồi ngẫm lại, thấy mình ko manh động thật đáng khen ghê. Nhưng vẫn luôn có vài ngày tâm trạng lại ủ ê như trời mây u ám, lại giận hờn, lại muốn tách cả quả Đất ra xa. Cái tượng đài tôi xây dựng dần dần nhỏ lại. Tôi dùng 180 ngày quanh quẩn trong lòng để vớt lên chút tự tin. Tôi luôn nhắc nhở mình rằng, muốn làm việc lớn hơn phải giỏi giang từ việc nhỏ; để “earn” thì phải “learn”.

Trong lúc chật vật xua đi đám mây đen dai dẳng và bấu víu vào những niềm vui tạm bợ hằng ngày, đơn xin việc của tôi được hồi đáp, nhận được học bổng của nhà trường, vinh dự tốt nghiệp, công việc tự do phát triển nhanh chóng; email cái khiến tôi vui có, cười có, buồn bực có, tự hào có, muốn đánh người cũng có. Tôi bỗng nhận ra đấy là thành quả của những ngày không ngừng lết lên phía trước. Lúc nhận được tin báo điểm luận văn, tin phỏng vấn, tin trúng tuyển; tôi sung sướng bay lên mây, rồi chỉ muốn bắc cái loa tự gào vào mặt, “Told you! Keep your head held high.” Ngày còn có sáng có đêm, trời còn có nắng có mưa cơ mà.

Khởi đầu của tuổi thanh xuân có đôi lần đáng sợ, nhưng chẳng có làm sao, ta còn có tuổi trẻ. Hãy cứ ngẩng cao đầu, hãy âm thầm ngạo nghễ. Nếu bị tắc nghẹn trong cùng cực của cuộc đời thì thỉnh thoảng cứ làm rùa rụt cổ, khóc một trận thật to, nức nở thật lâu, trút hết buồn bực rồi thò đầu ra là được.

Khóc đi em, đừng sợ.
Ngày nào chẳng có sáng đêm,
người nào chẳng có chênh vênh một mình.

Ngoài Trời Đổ Nắng

Ngoài trời đổ nắng. Nắng vàng và ngọt như mật ong, nắng không mang theo cái nóng của miền nhiệt đới đến với phía Bắc xa xôi. Nắng đã vào thu không còn nhiều ấm áp. Ngồi trong nhà nhìn ra ngoài cửa sổ, lắm khi tôi muốn chạy chân trần, đạp lên nắng vàng trên nền xi măng xám, đắm mình ấm áp trong bụi nắng chao đảo giữa chiều thu trôi ngang. Hôm nay trời bước đến giữa mùa thu, nắng hè dần tắt, hơi ấm dần tan, lá phong đỏ dập dờn bay theo làn gió trôi xuống con dốc nhỏ sau nhà, tôi khoác vào người hai lớp áo ấm. Có lẽ ở đây ít nắng, nên dân địa phương ai cũng ưu ái chờ nắng hạ đủng đỉnh ghé sang.

Tôi thèm tắm nắng.

Trời vừa ngả màu buồn ở bên ngoài cửa sổ, tôi lặng lẽ nhẩm theo lời bài hát không còn nhớ rõ tên. Chốc chốc tôi lại với tay mở cánh cửa ngoài ban công, hé hé. Chốc chốc lại với kéo cửa vào, cũng bởi đôi bàn tay gõ phím lạnh buốt như vừa bị nhét vào ngăn đá cho đông lại, tê đi. Cửa đóng lại, nắng không vào được phòng, chút ánh sáng ít ỏi trả lại căn phòng màu buồn xám xịt.

Nhiều khi ngồi một mình, tôi hay nhìn lướt qua những người xung quanh, nghĩ vẩn nghĩ vơ, nghĩ những điều người bình thường ít ai biết tôi nghĩ vẩn vơ như thế.

Đêm đêm tôi thường ngồi bên cạnh một cái lò sưởi lớn. Không phải là loại cháy bằng củi lửa, chỉ đơn giản là một tấm kim loại trắng có thể sưởi ấm cho căn nhà, hay ít ra là không có cơn gió lạnh nào có thể khiến tôi tự ôm mình lẩn tìm một miền yêu thương ấm nóng. Tôi thích nhìn cuộc sống ngoài cửa sổ về đêm, thích cái cảm giác tò mò ở nơi những hàng cây lấp ló dưới ánh đèn đường mờ ảo, phía sát cửa đèn sáng hơn, cây xanh một màu sắp úa. Đèn đường lặng lẽ hắt qua tấm kính dày một lớp không khí mỏng, hắt lên cả hàng cây cao lêu nghêu. Đêm đen chuyển về màu tím xanh giống như khi Peter Pan sắp đến, vẫy tay ra hiệu cho tôi hãy mở cửa. Rồi cậu đi vào bằng đôi chân không chạm đất, nhún một cái nhẹ nhàng và điệu nghệ trước mắt tôi, chìa tay ra và chờ đợi bàn tay tôi đặt lên đấy. Như thể, cậu sẽ hôn lấy nó khi tôi bỏ lên; và rồi chỉ một lần mộng mơ thành hiện thực, tôi chao mình khiến những kệ bếp ngạc nhiên, tách trà và cốc chén sẽ cười òa vẫy chào tôi đến miền cổ tích không tên mà đứa trẻ nào cũng muốn đến.

Ánh đèn vàng và những bài hát đêm khuya trở thành một thói quen khó bỏ, nó lặng lẽ chốt cửa trái tim, quàng lấy cái lạnh hiếm hoi khẽ khàng của ngôi nhà miền nhiệt đới nơi tôi đã sống. Những đêm ấy, bơ vơ đã vô cùng mong nhớ những yêu thương. Nhưng nơi đây ánh trăng không sáng như miền quê nơi tôi từng ghé đến, chỉ có ánh đèn đường nhẹ nhàng, khẽ khàng lướt qua cửa sổ, nhành tulip kiêu sa một màu đỏ trong ánh sáng nhàn nhạt của đèn đường chen chúc qua cửa sổ. Đêm nay cô đơn không buồn ngủ sớm.

Tôi thấy mình không thể yêu xa. Tôi bỏ quên nỗi nhớ anh và chỉ thỉnh thoảng muốn anh bên cạnh, gió lạnh nhiều hôm khiến tôi lạc lõng. Tôi quên niềm vui khi cùng anh dạo quanh thành phố, tuy luôn mang đôi dép anh tặng để lê lết lúc ở nhà, lúc giặt đồ, lúc loanh quanh bên nhà hàng xóm. Tôi quên đi những tin nhắn của anh khi tôi còn ở Việt Nam, chỉ lưu lại mọi niềm vui trong chiếc điện thoại cũ, cất giấu trong một cái sim có lẽ sẽ không còn dùng đến. Tôi đã gửi lại những đêm hè ấy, tôi gửi lại màn đêm xưa nỗi nhớ anh đã khiến tôi tự ôm lấy mình an ủi, thỉnh thoảng nhắm mặt tự hỏi, có chút vô tình nào anh cũng nhớ đến tôi?

Đêm nay tôi thèm mùi thức ăn của mẹ. Những đêm trước khi mới đặt chân đến phương trời mới, tôi cũng không nhớ anh. Tôi treo ảnh anh trên đầu giường, lưu hình vào điện thoại, và thỉnh thoảng ước rằng có anh gần đây, để ôm tôi vào lòng khi ngoài trời đổi cơn gió lạnh. Tôi không quên bức ảnh của anh, nhưng lại quên mang theo mình tấm hình có mẹ. Mấy tháng xa nhà, tôi thèm ăn một bữa thịt kho, một dĩa rau muống xào tỏi thơm lừng do chính tay mẹ nấu. Không cầu kì nhưng gợi mùi hương quê đến lạ. Mẹ cũng không phải là người tuyệt vời nhất thế gian, vì rất nhiều lần tôi thấy mẹ làm sai, làm sai, rồi lại làm sai. Mẹ chẳng phải người gì hoàn hảo, điều đó tôi tự bảo mình từ lúc còn thơ. Vậy nên, tôi muốn trở thành một phần hoàn hảo của mẹ.

Ngày nhỏ tôi hay mang ấm ức của những đứa bé làm chị ở cái tuổi mầm non, tức là hay ghen tỵ với em gái mình hơn ấy. Lẽ thường là ba mẹ chiều em gái nhỏ, tôi từ cô công chúa biến thành người gác cổng cho em. Tôi cũng toàn tâm toàn ý yêu thương em gái. Nó muốn chơi cầu tụt nhưng sợ té, tôi động viên nó bảo, lên đi, chị đứng dưới đỡ cho. Ngày đó con bé ngoan ngoãn ngây thơ, cái gì cũng tin tưởng tôi răm rắp. Sáng đến trường tôi cũng dẫn nó đi, trưa ăn cơm tôi phải ăn thật nhanh, khi bạn bè ăn chưa vơi nửa bát, tôi đã chạy vù xuống đút cho con bé ăn. Ngày đó tôi thương con bé là thế, lại không hiểu sao càng lớn hai đứa càng thích đánh nhau, lúc nào cũng bị nó mè nheo mách mẹ.

Tôi ấm ức kể chuyện xưa cho mẹ nghe, mẹ cười chảy nước mắt, bảo, ngày xưa mẹ mang em về, đặt em trên giường rồi đi làm bếp. Tôi đứng xung quanh con bé, thấy mẹ cho nó cái gối tôi hay nằm, liền giơ tay giựt cái phựt, đầu con bé chạm giường liền khóc ré lên. Mẹ đang nấu canh chạy lên thấy tôi ôm cái gối cong mông bỏ chạy. Từ đó về sau không biết vì sao lại yêu thương em gái. Mẹ còn cảm thán rằng, “Ờ thì, sau này hai đứa đánh nhau cũng không có gì khó hiểu”.

Có rất nhiều câu chuyện ngày bé của chúng tôi, hễ nhớ ra là mẹ ngồi kể, càng kể càng nhiều, càng kể càng thấy thân quen như chính mình vẫn nhớ. Tôi tự hỏi, sao mẹ nhớ nhiều thế, mẹ giỏi ghê.

Sau này khi biết thương nhớ một người, khi nằm gác chân với lũ bạn thân, ai đó khơi ra một câu chuyện, tôi kể một chuyển, rồi nhớ thêm chuyện nữa, rồi cứ thế chuyện về, tôi cứ kể, nhiều đến nỗi nước mắt rơi lúc nào không hay. Lúc đó tôi nghĩ đến mẹ. Nhớ một vài sự kiện lịch sử để làm bài thi thì gọi là học thuộc lòng, còn nhớ về nhiều khoảnh khắc đã trải qua thì gọi là kỉ niệm. Sự khác nhau là, kỉ niệm thì có tình yêu, học thuộc lòng thì chỉ có rất nhiều phần buồn chán.

Tình yêu của mẹ khác với tình yêu của tôi đối với anh, nhưng lại giống như lí do tôi đứng dưới chân cầu tụt đỡ cho em tôi khỏi ngã. Tôi nhận ra tình yêu với anh trước, vì tôi coi tình yêu của mẹ là hiển nhiên. Ngày bé tôi luôn biết mẹ yêu tôi, ngày bé tôi kính trọng tình yêu thương ấy. Nhưng kể từ khi tôi biết kể ra nhiều kỉ niệm cũ, tôi đã khác với những ngày thơ. Tôi đã thật lòng hiểu, mẹ đã yêu thương tôi nhiều hơn, lâu hơn, sâu sắc hơn.

Không phải bằng lời sáo rỗng hư vô, mà bằng trái tim yêu thương tha thiết.

Xa nhà, bầu trời thay đổi, suy nghĩ thay đổi, con người rồi cũng sẽ đổi thay. Duy chỉ có thói quen là không thể thay đổi. Dường như chỉ có về đêm, tôi mới tìm được cho mình một chút riêng tư. Thế nên gần nửa năm trời, khi mẹ ở Việt Nam đang uống ly cà phê sáng ở bên cạnh bình minh, tôi vẫn còn đang vẩn vơ suy nghĩ. Có một điều mà tôi thích, vô cùng thích, là tôi có thể biết mùa nào sắp về khi vừa thức dậy. Đón tôi không còn là cái nắng giữa trưa chói chang nóng nực, mà là bầu trời hửng sáng của màu đông, mười hai giờ trưa mới nghe bình minh ló dạng.

Nhưng hôm nay tỉnh dậy, trước mặt là bầu trời xanh cao gió lộng, nắng sáng trời, chim hót líu lo. Tôi thở phào, vậy là sắp hết mùa đông u tối đó.

Ngày dài hơn, cỏ sắp bốc mùi hương mới. Chúng tôi ở đây, nhìn thấy nắng như thấy điện về làng, vội vàng xỏ chân vào đôi dép Pooh mỏng dính chạy ra ngoài, tuyết ngập cóng chân, gió run lập cập. Tuyết đang tan, băng dưới chân trở nên trong suốt, theo lẽ đương nhiên thì tôi trượt té. Và tôi trượt chân ngã vào hàng tuyết xốp. Tôi ngẩn ngơ cười. Tôi chờ được rồi, nỗi nhớ như gió mùa đông, kiên nhẫn đợi hạ về rồi ngoài trời đổ nắng.

Giao Thừa

Căn phòng nhỏ của tôi có đặt một chiếc đèn bàn lơ lửng. Trong đêm chuyển ngày của năm mới, tôi ngắm pháo hoa ngoài trời mang theo cái lạnh của kẻ cô đơn xa xứ. Bỗng thấy cuộc đời cũng có lắm xa xôi.

Suốt những ngày nghe lòng thở dài đằng đẵng, yêu thương cũng bằng lòng bước đến bình an. Còn tôi như kẻ trốn tìm hạnh phúc, như một bà chủ già trông nom một hiệu sách cũ của thời gian. Tôi bỏ lại bình yên đi tìm mình ở một nơi xa lạ, tôi bỏ lại yêu thương đi tìm bản thân mình. Khi thấy lòng quạnh quẽ, tôi lại viết để xua đi chút bất an.

Có lúc tôi tự hỏi mình, vì sao cô ấy cứ khiến tôi phải viết về anh và nỗi nhớ của riêng anh?

Nỗi nhớ quá giản dị nên lắm lúc bình thường, nỗi nhớ của những người thầm yêu nhau cũng như nụ hôn phớt dịu dàng mà người ta dễ dàng quên lãng; vô tình như tiếng cười họ trao nhau. Khi về già người ta âu yếm gọi đó là tuổi thanh xuân. Khi nụ cười hồng, đôi má đỏ, và những mong nhớ của người tình chỉ còn thuộc về năm tháng ấy, dư âm chỉ còn nụ hôn phớt dịu dàng cũng kín đáo khắc sâu vào những giấc chiêm bao.

Cô tìm về anh bằng những bản nhạc anh nghe, lặng nhìn ánh đèn vàng cô bảo là ấm áp. Trông ra bầu trời vừa đen vừa rộng ngoài cửa sổ, cô nở nụ cười nhìn kí ức nhỏ nhoi, thi thoảng cười oà lên một tiếng. Anh đã khiến cô mỉm cười khi nhớ về quá khứ, tất cả đều có anh. Khi tay lạnh, cô úp hai bàn hai tay, thổi khẽ. Lúc ấy, lúc ấy, và cả nhiều lúc ấy, cô tủi thân vì cứ nhớ đến anh. Đêm giao thừa đầu tiên xa nhà, khi muốn tìm anh để hỏi, “Pháo năm nay có đẹp lắm không anh?” Cô đã viết lên tấm kính cửa sổ, hỏi anh rằng:

“Anh không để em nhớ anh sao?”

Lúc ấy, chỉ có đêm thôi.

Ai cũng mang trong mình vài thứ gì đổ vỡ.

“Tình yêu đầu trôi xa dư âm để lại

Và nếu thuộc về nhau, em sẽ trở lại

Cuộc đời này dù ngắn, nhưng nỗi nhớ quá dài…”

(Trích “Cô gái đến từ hôm qua”, Trần Lê Quỳnh)

“…Và nếu thời gian ngừng lại,

Thì những nhánh sông hay bao con đường

Cũng sẽ dẫn về một ngày

Anh chờ em.”

(Trích “Tuyết rơi mùa hè”, Trần Lê Quỳnh)